Xây dựng công cụ đánh giá và áp dụng chính sách ưu đãi đầu tư cho mỏ cận biên từ góc độ đánh giá tác động chính sách tích hợp (RIA hybrid)
Tóm tắt
Luật Dầu khí [1] lần đầu tiên đưa ra khái niệm mỏ dầu khí cận biên, tạo cơ sở pháp lý cho việc áp dụng các chính sách ưu đãi đầu tư đối với các mỏ có hiệu quả kinh tế thấp hoặc điều kiện khai thác không thuận lợi. Đối với các mỏ đang khai thác ở giai đoạn cuối, hoạt động đầu tư chủ yếu được xem xét dưới góc độ đầu tư bổ sung nhằm tận thu tài nguyên. Kinh nghiệm triển khai thực tế cho thấy việc áp dụng ưu đãi đầu tư cho các dự án có hiệu quả kinh tế cận biên sẽ đạt hiệu quả cao hơn khi được hỗ trợ bởi các tiêu chí định lượng và công cụ đánh giá nhất quán.
Nghiên cứu đề xuất áp dụng phương pháp tiếp cận tích hợp (RIA hybrid) [2],kết hợp đánh giá tác động quy định trước ban hành (RIA ex-ante) và sau thực thi (RIA ex-post), nhằm xây dựng công cụ đánh giá và áp dụng chính sách ưu đãi đầu tư cho mỏ cận biên. Trên cơ sở kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn triển khai tại Tổng công ty Thăm dò Khai thác Dầu khí (PVEP), bài viết xây dựng khung logic đánh giá tác động của chính sách ưu đãi đầu tư đến hiệu quả kinh tế dự án và nguồn thu của Nhà nước [1, 2].
Kết quả nghiên cứu cho thấy công cụ RIA hybrid giúp nâng cao tính minh bạch, nhất quán và khả năng áp dụng của các chính sách ưu đãi đầu tư, từ đó hỗ trợ hiệu quả quá trình triển khai Luật Dầu khí tại các mỏ dầu khí có quy mô nhỏ và điều kiện khai thác phức tạp.
Các tài liệu tham khảo
Chính phủ, Quy định chi tiết một số điều của Luật Dầu khí, Nghị định số 45/2023/NĐ-CP ngày 1/7/2023.
OECD, Regulatory impact assessment, OECD Best Practice Principles for Regulatory Policy, OECD Publishing, Paris, 2020. DOI: 10.1787/7a9638cb-en.
World Bank, “Energy sector management assistance program (ESMAP) annual report 2024”, 2024. [Online]. Available: http://documents.worldbank.org/curated/en/099552001292511745.
Chính phủ, Quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Nghị định số 78/2025/NĐ-CP ngày 1/4/2025.
OECD, Recommendation of the council on regulatory policy and governance, OECD Publishing, Paris, 2012. DOI: 10.1787/9789264209022-en.
World Bank, “Petroleum fiscal issues and policies for fluctuating oil prices in Vietnam”, 2001. [Online]. Available: http://documents.worldbank.org/curated/en/674121468780346937.
Petronas, Guidelines for small field development and operation (GSFDO), 2013.
Petronas, “Petronas integrated report 2024”, 2024. [Online]. Available: https://www.petronas.com/integrated-report-2024/.
Inland Revenue Board of Malaysia, "Petroleum (income tax) act 1967". [Online]. Available: https://www.hasil.gov.my/media/mxtfckfw/20240101-petroleum-income-tax-act-1967-act-543.pdf.
OECD, Regulatory impact analysis: A tool for policy coherence, OECD Reviews of Regulatory Reform, 2009. DOI: 10.1787/9789264067110-en.
Philip Daniel, Michael Keen, and Charles McPherson, The taxation of petroleum and minerals: Principles, problems and practice, Routledge, 2010.
The Norwegian Ministry of Finance, “The petroleum taxation act”. [Online]. Available: https://www.skatteetaten.no/en/business-and-organisation/reporting-and-industries/industries-special-regulations/oil-and-gas-exploration-and-petroleum-tax/the-petroleum-tax-office-and-the-petroleum-tax-system/petroleum-tax-regulations/.
Var Energy, Norwegian petroleum taxation, 2025.
HM Treasury, Oil and gas fiscal review: Outcome and summary of responses, 2023.
UK, “Oil taxation act 1975”, 1975. [Online]. Available: https://www.legislation.gov.uk/ukpga/1975/22.
Parliament of Australia, Petroleum resource rent tax assessment act 1987, 1987.
Daniel Johnston, International petroleum fiscal systems and production sharing contracts, PennWell Book, 1994.
Bộ Công Thương, “Đề nghị thẩm định hồ sơ dự án Nghị quyết của Chính phủ về việc giao quyền cho PETROVIETNAM phê duyệt một số nội dung trong hoạt động dầu khí”, 13/8/2025.
IEA, “World energy outlook 2025”, 2025. [Online]. Available: https://www.iea.org/reports/world-energy-outlook-2025.
Silvana Tordo, Fiscal systems for hydrocarbons: Design issues, World Bank Working, 2007. DOI: 10.1596/978-0-8213-7266-1.
Melisa Cavcic, “Golden Sea Lion roars with appraisal success at oil discovery offshore Southeast Asia”, 7/1/2026. [Online]. Available: https://www.offshore-energy.biz/golden-sea-lion-roars-with-appraisal-success-at-oil-discovery-offshore-southeast-asia/.
1. Tác giả giao bản quyền bài viết (tác phẩm) cho Tạp chí Dầu khí, bao gồm quyền xuất bản, tái bản, bán và phân phối toàn bộ hoặc một phần tác phẩm trong các ấn bản điện tử và in của Tạp chí Dầu khí.
2. Bằng cách chuyển nhượng bản quyền này cho Tạp chí Dầu khí, việc sao chép, đăng hoặc sử dụng một phần hay toàn bộ tác phẩm nào của Tạp chí Dầu khí trên bất kỳ phương tiện nào phải trích dẫn đầy đủ, phù hợp về hình thức và nội dung như sau: tiêu đề của bài viết, tên tác giả, tên tạp chí, tập, số, năm, chủ sở hữu bản quyền theo quy định, số DOI. Liên kết đến bài viết cuối cùng được công bố trên trang web của Tạp chí Dầu khí được khuyến khích.