Đặc điểm kiến tạo khu vực vịnh Bắc Bộ trong Cenozoic
Tóm tắt
Vịnh Bắc Bộ là một trong những khu vực có lịch sử tiến hóa và cấu trúc địa chất phức tạp, đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển khác nhau, chịu tác động của các sự kiện kiến tạo lớn trong khu vực. Nghiên cứu các đặc điểm về cấu trúc địa chất và địa tầng nơi đây có thể giúp khôi phục lại lịch sử tiến hóa và bối cảnh kiến tạo khống chế quá trình tiến hóa địa chất khu vực phục vụ cho các nghiên cứu cơ bản và tìm kiếm thăm dò dầu khí. Trong bài viết này, nhóm tác giả trình bày một số kết quả nghiên cứu về quá trình tiến hóa kiến tạo vịnh Bắc Bộ trên cơ sở phân tích tài liệu địa chấn 2D.Kết quả nghiên cứu cho thấy, thềm lục địa vịnh Bắc Bộ được phát triển trên móng trước Cenozoic và được cho là bắt đầu vào Eocene. Quá trình tiến hóa kiến tạo trải qua 4 giai đoạn: (1) Tách giãn nội lục (Eocene - cuối Oligocene); (2) Sụt võng co rút nhiệt (Miocene sớm); (3) Nghịch đảo kiến tạo khu vực (Miocene giữa); (4) Sụt võng do tải trọng trầm tích (sau Miocene giữa). Ngoài giai đoạn nghịch đảo kiến tạo khu vực thì phía Tây Bắc vịnh Bắc Bộ còn trải qua ít nhất 2 giai đoạn nghịch đảo trong Oligocene - Miocene sớm. Trong khi đó khu vực phía Đông Nam lại đặc trưng bởi quá trình sụt võng chiếm ưu thế.
Các tài liệu tham khảo
2. P.Clift, P.Wang, W.Kuhnt, R.Hall, R.Tada. Continent-ocean interactions within the East Asian marginal seas. Eos, Transactions American Geophysical Union. 2003; 84(15): p. 139 - 141.
3. P.Clift, G.H.Lee, N.Anh Duc, U.Barckhausen, Hoang Van Long, S.Zhen. Seismic refl ection evidence for a Dangerous Grounds miniplate: No extrusion origin for the South China Sea. Tectonics.2008; 27(3).
4. R.Hall, M.Van Hattum, Spakman. Impact of India-Asia collision on SE Asia: The record in Borneo. Tectonophysics. 2008, 451(1-4): p. 366 - 389.
5. C.G.Macpherson. Lithosphere erosion and crustal growth in Subduction zones: Insights from initiation of the nascent East Philippine Arc. Geology. 2008; 36(4): p. 311 - 314.
6. Hoang Van Long, Peter D.Clift, Anne M.Schwab, Mads Huuse, Duc Anh Nguyen, Sun Zhen. Large-scale erosional response of SE Asia to monsoon evolution reconstructed from sedimentary records of the Song Hong-Yinggehai and Qiongdongnan basins. Geological Society. 2010; 342: p. 219 - 244.
7. C.Hutchison. Marginal basin evolution: the Southern South China Sea. Marine and Petroleum Geology. 2004; 21(9): p. 1129 - 1148.
8. International Ocean Discovery Program. Opening of South China Sea and its implications for SE Asia tectonics, climate and deep mantle processes since the Late Mezozoic. Expedition 349 preliminary report, IODP. 2014: 109p.
9. Nguyễn Giao, Nguyễn Trọng Tín. Bể trầm tích Nam Côn Sơn và tài nguyên dầu khí. Địa chất và Tài nguyên Dầu khí. Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật. 2007: trang 317 - 360.
10. Nguyễn Mạnh Huyền, Hồ Đắc Hoài. Bể trầm tích Sông Hồng và tài nguyên dầu khí. Địa chất và Tài nguyên Dầu khí. Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật. 2007: trang 185 - 240.
11. Nguyễn Quang Bô. Bể trầm tích Tư Chính - Vũng Mây và tài nguyên dầu khí. Địa chất và Tài nguyên Dầu khí. Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật. 2007: trang 403 - 424.
12. C.Rangin, M.Klein, D.Roques, X.Le Pichon, L.V.Truong. The Red River fault system in the Tonkin Gulf, Vietnam. Tectonophysic. 1995; 243: p. 209 - 222.
13. A.Replumaz, P.Tapponnier. Reconstruction of the deformed collision zone between India and Asia by backward motion of lithospheric blocks. J. Geophys. Res. 2003; 108(6): p. 22 - 85.
14. P.Tapponnier, G.Peltzer, A.Y.Le Dain, R.Armijo, P.Cobbold. Propagating extrusion tectonics in Asia; new insights from simple experiments with plasticine. Geology (Boulder). 1982; 10: p. 611 - 616.
15. Trần Lê Đông, Phùng Đắc Hải. Bể trầm tích Cửu Long và tài nguyên dầu khí. Địa chất và Tài nguyên Dầu khí. Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật. 2007: trang 269 - 316.
16. Trần Văn Trị, Vũ Khúc. Địa chất và Tài nguyên Việt Nam. Nhà xuất bản Khoa học Tự nhiên và Công nghệ. 2009: 590 trang
1. Tác giả giao bản quyền bài viết (tác phẩm) cho Tạp chí Dầu khí, bao gồm quyền xuất bản, tái bản, bán và phân phối toàn bộ hoặc một phần tác phẩm trong các ấn bản điện tử và in của Tạp chí Dầu khí.
2. Bằng cách chuyển nhượng bản quyền này cho Tạp chí Dầu khí, việc sao chép, đăng hoặc sử dụng một phần hay toàn bộ tác phẩm nào của Tạp chí Dầu khí trên bất kỳ phương tiện nào phải trích dẫn đầy đủ, phù hợp về hình thức và nội dung như sau: tiêu đề của bài viết, tên tác giả, tên tạp chí, tập, số, năm, chủ sở hữu bản quyền theo quy định, số DOI. Liên kết đến bài viết cuối cùng được công bố trên trang web của Tạp chí Dầu khí được khuyến khích.
